ئالاھىدە ئىقتىدارلىق ئولىگومېرلار

1.قوش داۋالاش ئولىگومېرلىرى

ئەگەر بىر ئولىگومېردا ئىككى خىل ئاكتىپ فۇنكسىيەلىك گۇرۇپپا بولسا، مەسىلەن، ئەركىن رادىكال قېپىتىشقا بولىدىغان ئاكرىلات گۇرۇپپىسى ۋە كاتىئون فوتو قېپىتىش، نەم قېپىتىش، گىدروكسىل قېپىتىش ياكى ئىسسىقلىق قېپىتىشقا بولىدىغان يەنە بىر گۇرۇپپا بولسا، ئۇ قوش قېپىتىشلىق ئولىگومېر دەپ ئاتىلىدۇ.

بىسفېنول A ئېپوكسى قەۋىتى ۋە ئاكرىل كىسلاتاسىنى ھالقىسىمان ئېستېرلىشىش رېئاكسىيەسىدە [ئېپوكسى گۇرۇپپىسى: كاربونسىل گۇرۇپپىسى = (1.5 ~ 2.0) : 1، مول نىسبىتى] ئىشلىتىپ، ئېپوكسى گۇرۇپپىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئېپوكسى ئاكرىلات قەۋىتى تەييارلاندى. ئاكرىل گۇرۇپپىلىرى ئەركىن رادىكال پولىمېرلىشىشقا، ئېپوكسى گۇرۇپپىلىرى بولسا كاتىيون فوتوپولىمېرلىشىشقا ياكى ئىسسىقلىق بىلەن قاتۇرۇشقا باشلىيالايدۇ. تەتقىقات نەتىجىلىرىدىن قارىغاندا، بۇ ئىككى ئاكتىپ فۇنكسىيە گۇرۇپپىسى ئوتتۇرىسىدا مولېكۇلا ئىچىدىكى ئۆز-ئارا تەسىر بار بولۇپ، بۇ ئەركىن رادىكال ۋە كاتىيون فوتوپولىمېرلىشىشنىڭ ئىلگىرىلىشىنى ئۈنۈملۈك ئىلگىرى سۈرۈپ، رېئاكسىيە سۈرئىتى ۋە ئاخىرقى ئۆزگەرتىش سۈرئىتىنى كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە ياخشىلاپ، ئوكسىگېننىڭ توسۇلۇشىنى زور دەرىجىدە تۆۋەنلىتىدۇ. قوش قاتۇرۇش ئولىگومېرلىرى تەرىپىدىن ھاسىل قىلىنغان قاتۇرۇش پەردىسى تېخىمۇ ياخشى مېخانىكىلىق خۇسۇسىيەتكە ئىگە.

ھېكسامېتىلېن دىئىزوسىئاناتنى N,N-bis(3-ئامىنوپروپىلترىئېتوكسىسىلان) بىلەن رېئاكسىيە قىلىپ، ئارقىدىن گىدروكسىئېتىل ئاكرىلات بىلەن رېئاكسىيە قىلىش ئارقىلىق، ئەركىن رادىكاللىق فوتوقۇرۇش ۋە نەملىكنى ساقلاش قوش قاتۇرۇش خۇسۇسىيىتىگە ئىگە سىلوكسان تىپلىق پولىئۇرېتان ئاكرىلاتنى تەييارلىغىلى بولىدۇ. بۇنى فوتوقۇرۇشچان كونفورمال قاپلاملاردا ئىشلىتىشكە بولىدۇ.

ئېپوكسى گۇرۇپپىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان فېنول ئېپوكسى ئاكرىلات قالدۇقلىرىنى بىرىكتۈرۈش ئارقىلىق، ئەركىن رادىكال نۇر بىلەن قاتۇرۇش ۋە ئىسسىقلىق بىلەن قاتۇرۇش قوش قاتۇرۇش ئىقتىدارىغا ئىگە ماتېرىياللار ھاسىل بولىدۇ، بۇلار فوتوسۈرەتكە چىداملىق لېھىملەرگە ئىشلىتىشكە بولىدۇ.

2.ئۆزىنى باشلىغۇچى ئولىگومېرلار

ئۆزلۈكىدىن باشلىنىش فۇنكسىيەسىگە ئىگە ئىككى خىل ئولىگومېر بار:

1. ئولىگومېرنىڭ ئۆزى فوتوئىنىزاتورلۇق ئىقتىدارىغا ئىگە، شۇڭا فورمۇلاغا قوشۇمچە فوتوئىنىزاتور قوشۇشنىڭ ھاجىتى يوق ياكى ئاز.
2. فوتو باشلىغۇچى گۇرۇپپا ئولىگومېرغا قوشۇلۇپ، ئۇنى ماكرومولېكۇلا فوتو باشلىغۇچىغا ئايلاندۇرىدۇ، بۇ فورمۇلا ئولىگومېر ۋە فوتو باشلىغۇچى رولىنى ئوينايدۇ.

بىرىنچى خىل ئۆزلۈكىدىن باشلىنىدىغان ئولىگومېر ئامېرىكا ئاشلاند شىركىتى تەرىپىدىن ئىجاد قىلىنغان يېڭى مەھسۇلات. ئۇ كۆپ ئىقتىدارلىق ئاكرىلات ئېفىرلىرى بىلەن β-كېتوئېفىرلار (مەسىلەن، ئېتىل ئاتسېتوئاتسېتات، ​​ئاللىل ئاتسېتوئاتسېتات ۋە 2-ئاتسېتوئاتسېتوكسىئېتىل مېتاكرىلات) ئوتتۇرىسىدىكى مايكېل قوشۇش رېئاكسىيەسى ئارقىلىق تەييارلىنىدۇ. β-كېتوئېفىردىكى ئاكتىپ مېتىلېن كاربون ئاكرىلاتنىڭ كاربون-كاربون قوش باغلىنىشىنىڭ ئاخىرقى كاربونى بىلەن يېڭى كوۋالېنتلىق باغلىنىش ھاسىل قىلىدۇ. β-كېتوئېفىردىكى كاربونىل گۇرۇپپىسى تولۇق ئالماشتۇرۇلغان كاربون ئاتومىغا باغلىنىدۇ. بۇ باغلىنىش ئۇلترابىنەفشە نۇر ئاستىدا مۇقىمسىز. ئۇلترابىنەفشە نۇرىنى سۈمۈرگەندىن كېيىن، ئۇ ئاسانلا پارچىلىنىپ، ئاتسېتىل ئەركىن رادىكالى ۋە يەنە بىر چوڭ مولېكۇلا ئەركىن رادىكالىنى ھاسىل قىلىدۇ، شۇنىڭ بىلەن ئۆزلۈكىدىن باشلىنىش ئىقتىدارىنى تەمىنلەيدۇ.

شۇڭلاشقا، ئۆزلۈكىدىن قوزغىلىدىغان ئولىگومېرلار بىلەن ياسالغان UV قاپلاش، سىياھ ۋە يېلىملاردا، قوشۇمچە فوتو قوزغىتقۇچنىڭ ھاجىتى يوق ياكى ئانچە كۆپ ئەمەس. بۇ پۇراق، سېرىق رەڭ، ئارىلاشتۇرۇش تەسلىكى، چۆكمە، كۆچۈش ۋە ئەنئەنىۋى فوتو قوزغىتقۇچلارنى قوشۇش بىلەن مۇناسىۋەتلىك يۇقىرى باھا قاتارلىق مەسىلىلەرنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ.

ئۆزلۈكىدىن باشلىنىدىغان ئولىگومېرلارنى يەنە ھەر خىل ئاكرىلات ئېفىرلىرى بىلەن ھەر خىل مايكېل ئىئانە قىلغۇچىلار ئوتتۇرىسىدىكى رېئاكسىيە ئارقىلىق تەييارلىغىلى بولىدۇ، بۇ ئارقىلىق بىر قاتار مەھسۇلاتلار ھاسىل قىلىنىدۇ.

ئاكرىلات تۈرلىرى: ئاكرىلات، ئېپوكسى ئاكرىلات، پولىئۇرېتان ئاكرىلات، پولىئېستېر ئاكرىلات، سىلىكون ئاكرىلات، مېلامىن ئاكرىلات، پېرفتوروئاكرىلات، فۇمارات ۋە مالېئات قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. مايكېل ئىئانە قىلغۇچىلىرى: β-كېتوئېستېرلار، β-دىكېتونلار، β-كېتوئامىدلار، β-كېتوئانىللار ۋە باشقىلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. مايكېل ئىئانە قىلغۇچىسىدىكى R' گۇرۇپپىسى فۇنكسىيەلىك گۇرۇپپا ياكى قوش داۋالاش گۇرۇپپىسى بولۇشى مۇمكىن.

ئىككىنچى خىل ئۆزلۈكىدىن باشلىنىدىغان ئولىگومېر ئاساسلىقى گىدروكسىل تەركىبلىك فوتوئىنىتىتورلارنى (مەسىلەن، بېنزوئىن، 1173، 184، 2959) ئىزوسىئانات گۇرۇپپىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئولىگومېرلار بىلەن رېئاكسىيە قىلىش ئارقىلىق تەييارلىنىدۇ، بۇ ئارقىلىق فوتوئىنىتىتورنى ئولىگومېرغا ئۇلاپ، ئىچكى باشلاش گۇرۇپپىسى بار ماكرومولېكۇلا فوتوئىنىتىتورنى ھاسىل قىلىدۇ.

پېيدەنلەنگەن فوتوئىنىتىئاتور ئولىگومېرلىرىنىڭ ئەۋزەللىكلىرى:

1. فوتو قېتىش سۈرئىتى ئادەتتىكى ئولىگومېرلار بىلەن كىچىك مولېكۇلالىق فوتو باشلىغۇچىلارنىڭ بىرىكمىسىگە يېقىن.
2. سىستېما بىلەن ياخشى ماسلىشىشچانلىقى.
3. فوتو باشلىغۇچىنىڭ كۆچۈش ئىقتىدارىنى زور دەرىجىدە تۆۋەنلىتىدۇ.
4. فوتو باشلىغۇچتىن زىيانلىق فوتو پارچىلىنىش مەھسۇلاتلىرىنىڭ (مەسىلەن، بېنزالدېھىد) ھاسىل بولۇشىنى ئازايتىدۇ.
5. فوتو باشلىغۇچ زەھەرلىك ئەمەس ۋە زىيانسىز بولۇپ، يېمەكلىك ئورالمىسى ئۈچۈن قاپلاش ۋە سىياھ ياساشتا ئىشلىتىشكە ماس كېلىدۇ.

سانلىق مەلۇماتلار شۇنى كۆرسىتىپ بېرىدۇكى، فوتو باشلىغۇچىلارنىڭ ئۇلاش رېئاكسىيە مەھسۇلاتلىرى قوزغىتىش پارچىلىرىنىڭ كۆچۈش ۋە ئېرىتىش ئىقتىدارىنى زور دەرىجىدە تۆۋەنلىتىدۇ، شۇنداقلا قېتىپ قالغان پەردىدە ھاسىل بولغان بېنزالدېھىد مىقدارىمۇ زور دەرىجىدە ئازىيىدۇ. شۇڭا، فوتو باشلىغۇچىلارنى ئولىگومېرلارغا ئۇلاش ئاساسەن زەھەرلىك ئەمەس ۋە زىيانسىز بولغان بىر خىل ماكرومولېكۇلا فوتو باشلىغۇچىلارنى بارلىققا كەلتۈرىدۇ. ئۇلارنى يېمەكلىك ۋە دورىگەرلىك ئورالمىسى ئۈچۈن سىر ۋە سىياھلاردا ئىشلىتىشكە بولىدۇ. 2006-يىلى، ئامېرىكا يېمەكلىك ۋە دورىگەرلىك نازارەت قىلىپ باشقۇرۇش ئىدارىسى (FDA) ماكرومولېكۇلا فوتو باشلىغۇچىلار ئارقىلىق ئىشلەپچىقىرىلغان ئۇلترا بىنەپشە نۇر سىر ۋە سىياھلارنى يېمەكلىك ۋە دورىگەرلىك ئورالمىسى بېسىشتا ئىشلىتىشكە بولىدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى، بۇ ئۇلترا بىنەپشە نۇر سىياھ ۋە سىرلىرىنى يېمەكلىك ۋە دورىگەرلىك ئورالمىسى ئۈچۈن ئىشلىتىشكە بولمايدىغان ئىلگىرىكى ئۇسۇلنى پۈتۈنلەي ئۆزگەرتتى ھەمدە ئۇلترا بىنەپشە نۇر سىياھ ۋە سىرلاش قوللىنىشلىرى ئۈچۈن يېڭى ساھە ئاچتى.

3.تۆۋەن يېپىشقاقلىقتىكى ئولىگومېرلار

20-ئەسىرنىڭ ئاخىرىدا، فوتوگرافىيەلىك ماتېرىياللار ئۈچۈن يېڭى بىر تېخنىكا - UV سىياھ بېسىش - بارلىققا كەلدى. سىياھ بېسىش بېسىش تاختىسىنى تەلەپ قىلمايدىغان بىر خىل ئالاقىسىز بېسىش ئۇسۇلى. ئۇ سىياھ تامچىلىرىنى ئاساسىي قاتلامغا قويۇپ بېرىش ئارقىلىق رەسىملەرنى شەكىللەندۈرىدۇ. كومپيۇتېر ئارقىلىق گرافىك ۋە تېكىستنى تەھرىرلەش ۋە بېسىش بېشىنى كونترول قىلىپ سىياھ تامچىلىرىنى ئېنىق قويۇپ بېرىش ئارقىلىق، ئۇ تولۇق رەقەملىك سۈرەتكە تارتىش جەريانى. ئۇ ھازىر ئەڭ تېز تەرەققىي قىلىۋاتقان رەقەملىك سۈرەتكە تارتىش ئۇسۇللىرىنىڭ بىرى بولۇپ، تەلەپ بويىچە بېسىش، يۇقىرى سۈرئەت، يۇقىرى سۈپەت ۋە جانلىق رەڭلەرنىڭ ئەۋزەللىكىنى تەمىنلەيدۇ.

UV سىيا بېسىشتا ئىشلىتىلىدىغان ئاساسلىق ئىستېمال بۇيۇملىرى UV سىيا بېسىش بولۇپ، سىيانىڭ يېپىشقاقلىقى تۆۋەن، قېتىش سۈرئىتى يۇقىرى، پىگمېنت مۇقىملىقى ياخشى ۋە چۆكمە بولماسلىقى كېرەك.